Onze ambitie:
"Een goede gezondheid en welzijn met gelijke kansen
voor iedereen in Fryslân!"
|
 |
Week van de Friese Preventieaanpak: Bent u erbij?
Heeft u zich al aangemeld voor (één van de) activiteiten van de Week van de Friese Preventieaanpak van 23 t/m 28 juni 2025?
|
|
|
|
Over de Week van de Friese Preventieaanpak
Tijdens deze inspirerende week kijken we terug op de successen van de afgelopen vijf jaar én richten we onze blik op de toekomst. Want één ding is duidelijk: preventie is belangrijker dan ooit. Wat levert het op? Waarom is de Friese Preventieaanpak zo waardevol? En welke impact maken we al in Fryslân?
Een greep uit de activiteiten
|
ALGEMEEN NIEUWS |
|
|
| Nieuwe Podcastserie 'Friese Preventiepodcast' - binnenkort online! |
Onlangs hebben we de eerste podcasts opgenomen van onze gloednieuwe podcastserie 'Friese Preventiepodcast'! Marijke Roskam interviewde coalitietrekkers, experts en ervaringsdeskundigen over
• Wat is Positieve Gezondheid en hoe pas je het toe?
• Aandacht voor geldzorgen in de eerste lijn
• Gezonde voeding voor iedereen
• Basisvaardigheden: van ons allemaal!
Ons doel
Met deze podcastserie willen we het niet gevoerde gesprek wél bespreekbaar maken op verschillende thema's in alle levensfases.
Meer weten
In de Week van de Friese Preventieaanpak (van 23 tot en met 28 juni) komen de eerste afleveringen online.
|
|
|
|
| Kleintje Burgerberaad: Samen werken aan een Fryslân zonder geldstress |
Op 8 mei kwamen ruim 50 betrokken Friezen samen voor het Kleintje Burgerberaad. Tijdens deze inspirerende bijeenkomst gingen zij in gesprek over urgente thema’s zoals ongelijkheid door geld, studenten en schulden, inkomensondersteuning, ingewikkelde aanvraagformulieren, inspirerende voorbeelden en de toekomst van structurele participatie.
Smaakt naar meer
De bijeenkomst werd gekenmerkt door openheid, realistisch meedenken en een sterke gezamenlijke betrokkenheid. De organisatoren spreken van een waardevolle middag die smaakt naar meer: “De verhalen, ideeën en betrokkenheid van alle aanwezigen geven kracht aan de beweging richting een Fryslân zonder geldstress. We zijn dankbaar voor ieders bijdrage.”
Eerste stap is gezet
De ambitie reikt verder dan deze eerste bijeenkomst. De droom? Een grootschalig, provinciaal burgerberaad waarin deze thema’s verder vorm krijgen. Met Kleintje Burgerberaad is de eerste stap gezet naar een Fryslân zonder geldstress.
Het Kleintje Burgerberaad is een initiatief van: Friese Preventieaanpak, Fries Financieel Fundament en het Fries Burger Initiatief.
|
|
POSITIEVE GEZONDHEID |
|
|
| Nieuw: Kennisdeling Positieve Gezondheid voor gemeenten |
Er is een kennisdelingsnetwerk gestart waarin de Friese gemeenten samen ervaringen, inzichten en werkwijzen uitwisselen over de implementatie van het gedachtegoed Positieve Gezondheid. Het netwerk is zo opgezet dat het zichzelf draagt: De deelnemers bepalen gezamenlijk de agenda, delen actief kennis, stellen vragen en leren met én van elkaar. De eerste bijeenkomst vond plaats op 13 mei en stond in het teken van kennismaken en het ophalen van wensen en behoeften.
Wilt u deelnemen aan dit lerende netwerk?
Om het netwerk verder te laten groeien, zijn we op zoek naar meer gemeenten die willen aansluiten. Werkt u binnen uw gemeente aan Positieve Gezondheid en wilt u deelnemen aan dit lerende netwerk? Stuur dan een mail naar Sylvie de Boer (aanjager ‘Positieve gezondheid’, Friese Preventieaanpak) via s.deboer@rosfriesland.nl.
|
|
|
|
COALITIE MENTALE GEZONDHEID |
|
|
| Week van de Mentale Gezondheid |
Deze week vindt de Nederlandse Week van de Mentale Gezondheid plaats, met als thema ‘knopen en verknopen’. Onze coalitie ‘Mentale gezondheid’ focust zich op het bevorderen van de mentale gezondheid van alle Friese inwoners. Wij besteden deze week extra aandacht aan deze belangrijke maatschappelijke opgave door de volgende drie artikelen:
Luisteren, verbinden, versterken: Friese inzet voor mentale gezondheid
De mentale gezondheid van jongeren is een onderwerp dat blijvende aandacht verdient. Dat onderstrepen ook Nathalie Kramers (wethouder Jeugd, Onderwijs en Gezondheid, gemeente Leeuwarden) en Marianne Poelman (Voorzitter 'Mentale Gezondheid & Veerkracht', gemeente Súdwest-Fryslân). Het thema vormt een rode draad in hun dagelijkse werk.
Ruimte om te groeien en veerkracht te ontwikkelen
Het gaat om een belangrijk maatschappelijk thema dat velen zorgen baart. Zeker na de coronaperiode werd pijnlijk duidelijk hoe zwaar jongeren het hebben gehad. Eenzaamheid, stress, prestatiedruk en depressieve gevoelens kwamen veel voor binnen deze leeftijdsgroep. "Wij gunnen onze jeugd ruimte om met vallen en opstaan te mogen groeien," benadrukken de wethouders. "Om hun grenzen te verkennen en hun persoonlijke veerkracht te ontdekken."
|
|
|
|
Friese initiatieven op mentale gezondheid in overzicht
Friese instellingen en gemeenten schenken in het kader van de Week van de Mentale Gezondheid, vanuit verschillende invalshoeken, extra aandacht aan initiatieven op het gebied van mentale gezondheid. Om u te inspireren en vooral ook uit te nodigen om zelf ook initiatieven te delen om mentale gezondheid bespreekbaar te maken.
|
|
|
|
FrIZA-Transformatieplan Mentale Gezondheid & Veerkracht
In de afgelopen periode zijn er vele partijen die actief zijn op het gebied van mentale gezondheid en veerkracht aan de slag gegaan om naast de inzet op preventie, de zorg en ondersteuning aan mensen met een psychische kwetsbaarheid meer toekomstbestendig te organiseren. Dit heeft geleid tot het indienen van een 'Transformatieplan Mentale gezondheid & Veerkracht'.
|
|
|
|
| Anja de Haan gestart als coalitietrekker 'Mentale gezondheid' |
|
Sinds begin april is Anja de Haan gestart als coalitietrekker van de coalitie 'Mentale gezondheid'. In de afgelopen jaren heeft zij als projectleider van het programma 'Kind naar Gezonder Gewicht' een waardevolle bijdrage geleverd. Daarnaast vervult zij de rol van provinciaal ketenregisseur 'Kind naar Gezonder Gewicht' binnen de Friese Preventieaanpak.
Binnen het thema Mentale Gezondheid ligt een belangrijke opgave, waarin we de komende jaren gezamenlijk stappen hopen te zetten. Anja zet zich in om verbindingen te leggen en samenwerking te versterken.
Meer weten
Wilt u een bijdrage leveren op het thema 'Mentale Gezondheid' of heeft u een vraag? Neem gerust contact op met Anja de Haan via a.dehaan@ggdfryslan.nl. Kijk op deze pagina voor meer informatie over de coalitie 'Mentale gezondheid'.
|
|
|
|
COALITIE GEZOND LEVEN |
|
|
| Startbijeenkomst 'Kind naar Gezonder Gewicht' |
|
Op maandagavond 14 april vond de startbijeenkomst van de ketenaanpak ‘Kind naar Gezonder Gewicht’ (KnGG) plaats voor de gemeenten Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren in het Papagenohuis in Lemmer. Samen met ruim vijftig betrokken professionals uit diverse domeinen hebben we een geslaagde avond neergezet, waarbij duidelijk werd dat dit onderwerp sterk leeft.
Gezamenlijke inzet: ieder kind een gezonde toekomst
De bijeenkomst werd geopend en afgesloten door wethouders Marianne Poelman en Barbara Gardeniers, die het belang benadrukten van samenwerking over domeinen heen. Tijdens de avond werd tevens een van de centrale zorgverleners geïntroduceerd: hét vaste aanspreekpunt voor het gezin, verantwoordelijk voor de afstemming tussen de betrokken professionals binnen zorg, welzijn en onderwijs. Er was daarnaast volop ruimte voor een goed gesprek en verbinding. Vragen als 'Hoe start je als professional een gesprek over gewicht?' en 'Hoe kunnen professionals elkaar in de toekomst beter vinden?' stonden centraal in de dialoog. De betrokkenheid vanuit de zaal onderstreepte de gedeelde ambitie: Ieder kind een gezonde toekomst bieden.
Hoewel de energie groot was, werd ook duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is. De komende periode staat in het teken van het verder vormgeven van de aanpak en het versterken van dat cruciale netwerk.
Meer weten
Wilt u meer weten over de ketenaanpak ‘KnGG’? Neem gerust contact op met Anja de Haan (ketenregisseur ‘KnGG’, Friese Preventieaanpak) via a.dehaan@ggdfryslan.nl.
|
|
|
|
| Camping Koekoek en de waard én Friese artsengroep winnen Rookvrije Generatie Award Fryslân |
GGD Fryslân reikt dit jaar niet één, maar twee Rookvrije Generatie Awards uit. Zowel camping Koekoek en de waard in IJlst als de groep artsen achter het educatieve programma Vapen #jouwkeuze zijn bekroond voor hun inspirerende inzet voor een rookvrije generatie. De uitreiking vond onlangs plaats tijdens de training Maximale impact bij stoppen met roken en vapen, waarvoor ruim 130 professionals zich hadden aangemeld.
Twee winnaars: appels met peren vergelijken
De jury stond dit jaar voor een moeilijke keuze. “De genomineerde initiatieven waren zó verschillend van aard, dat het appels met peren vergelijken was,” aldus Paul Caubo van de Gezondheidsfondsen voor Rookvrij, jurylid namens de landelijke organisatie. “Uiteindelijk hebben we ervoor gekozen om twee awards uit te reiken, omdat beide winnaars op hun eigen manier van grote waarde zijn én andere partijen kunnen inspireren.” Beide winnaars ontvangen een geldprijs van €500, bedoeld om verder te investeren in een gezonde, rookvrije omgeving. |
|
|
|
| Samen op weg naar een rookvrije generatie: Tweede Kamerlid bezoekt succesvol project in Lemmer |
Op vrijdag 9 mei bracht Elke Slagt-Tichelman (lid van de Tweede Kamerfractie van GroenLinks-PvdA) een werkbezoek aan het project ‘In Gesprek Over Roken’ in Lemmer. Dit project is onderdeel van het landelijke programma ‘Rookvrij Leven voor Iedereen’, en laat zien hoe rijksmiddelen voor preventie daadwerkelijk het verschil maken – juist in de wijk.
Intensieve samenwerking voor een rookvrije toekomst
Het project in Lemmer is één van de vijf wijkaanpakken in Fryslân, de andere wijken zijn: Bolsward, Harlingen, Drachten en Eastermar/ Noardburgum. GGD Fryslân, Welzijnsorganisaties, Stoppen-met-rokencoaches, zorgprofessionals en inwoners werken intensief samen aan een rookvrije toekomst. De aanpak is laagdrempelig, persoonlijk en effectief: inmiddels zijn er in De Fryske Marren al meer dan 300 inwoners geholpen op weg naar een rookvrij leven.
Wethouder Barbara Gardeniers (Volksgezondheid): “We willen dat iedere inwoner die wil stoppen met roken zich gesteund voelt. Daar werken we samen met onze partners hard aan. Daarnaast blijven we ons actief inzetten om te voorkomen dat jongeren überhaupt beginnen met roken/vapen – een rookvrije generatie begint bij een rookvrije omgeving.” |
|
|
|
COALITIE GEZONDE LEEFOMGEVINGB |
|
|
| De magie van sociale voedseltuinen |
|
De sociale voedseltuin rukt op, ook in Fryslân. Hij maakt gezonde voeding toegankelijk voor lage inkomens én zorgt ervoor dat mensen elkaar ontmoeten en kunnen meedoen. Hoe is dat succes te verklaren, en wat is er nodig om op te schalen binnen Nederland? Loraine Westerneng (sociale voedseltuin, Nieuwehorne) en onze coalitietrekker ‘Gezonde leefomgeving’ Lilian van den Berg nemen ons mee in het succesverhaal achter de sociale voedseltuin.
Dit artikel is afkomstig van ZonMW via www.zonmw.nl/glia
Het concept van de voedseltuin
Eigenlijk doet ze helemaal niets bijzonders, vindt Loraine Westerneng, die het concept van de sociale voedseltuin mee bedacht en die de eerste opende in Nieuwehorne (gemeente Heerenveen): ‘We telen groenten. Nou, dat gebeurt al duizenden jaren. En we brengen mensen samen door er een bakje koffie bij te schenken.’ Maar juist door die ontmoeting te faciliteren, gebeuren er bijzondere dingen, voegt ze eraan toe: ‘Als mensen in het groen bezig zijn, als ze samen zaaien en oogsten, ontstaan er andere gesprekken. Dan gebeurt de magie. Met een sociale voedseltuin creëer je een ontmoetingsplek die heel veel toevoegt voor bezoekers en tegelijkertijd gezond voedsel produceert.’
Van generatie op generatie
Met subsidie van ZonMw gaat het impulsproject Sociale voedseltuinen Fryslân (aanvraag van GGD Fryslan) sociale voedseltuinen opschalen binnen Friesland, in samenwerking met de gemeenten Leeuwarden en Ooststellingwerf. Zo wordt op meerdere plekken in Fryslân gezonde voeding via voedseltuinen toegankelijk voor huishoudens met een minimuminkomen.
Lees verder op ZonMW
|
|
|
|
 |
| Water drinken, heel gewoon op basisschool It Skriuwboerd |
Basisschool It Skriuwboerd in Achtkarspelen stimuleert de leerlingen om water te drinken op school. In de klas wordt regelmatig aandacht besteed aan het belang van water drinken, gezondheid en bewegen. Op het schoolplein is een watertappunt aanwezig waar gratis water getapt kan worden.
73 procent drinkt dagelijks water: succesvolle aanpak derde jaar in
It Skriuwboerd gaat inmiddels het derde jaar in van het drinkwaterproject. 73 procent van de leerlingen drinkt nu dagelijks water op school. Samen met de JOGG-regisseur organiseerde de school een klein feestje om dit initiatief te blijven stimuleren. Alle kinderen ontvingen een Dopper van wethouder Brinkman, die gelijk bij het watertappunt gevuld konden worden. “Je moatte gewoan 2 liter wetter deis drinke, en dat moat by it begjin begjinne. Dat dogge je op de skoallen, dêr kinne se it leare” aldus de wethouder. Brinkman was voorafgaand aan de bijeenkomst bijgepraat over de cijfers in Achtkarspelen ten aanzien van het drinken van water en andere leefstijlgerelateerde onderwerpen door de JOGG-regisseur.
Meer waterdrinken is niet alleen gezond voor de leerlingen, het zorgt volgens directeur Lammert Kamstra ook voor veel minder afval op school. Per schooljaar gaat het om ongeveer 100.000 pakjes.
Meer weten
Wilt u meer weten over dit initiatief? Bekijk de video van RTVNOF via deze link. |
|
|
|
JOGG Weststellingwerf
|
|
Gemeente Weststellingwerf is sinds 2015 een JOGG-gemeente. In de afgelopen jaren is er een groot netwerk opgezet. Een netwerk dat er samen aan werkt om gezond gewoon te maken. JOGG-regisseur Nikki May Woudstra & JOGG-beleidsmedewerker Nanette Hogeling werken in een tandem aan het gezonder maken van de leefomgeving van jongeren. Samen met het netwerk kijken ze wat lokaal nodig is en zetten hierop in: “We willen graag gezondheid overal in terug laten komen”
Meer weten
Wilt u weten hoe zij dit doen? Bekijk deze video.
|
|
|
|
COALITIE FITAAL WIIS |
|
|
| Kamerlid Harry Bevers bezoekt valpreventie-training in Heerenveen |
Maandag 7 april bracht VVD-kamerlid Harry Bevers op uitnodiging van VeiligheidNL een werkbezoek aan een valpreventietraining in Heerenveen. Zijn bezoek was naar aanleiding van Kamervragen over de dubbele vergrijzing en de druk op de SEH, veroorzaakt door het hoge aantal ouderen dat dagelijks na een val op de SEH belandt.
Kijkje in de keuken van valpreventie
Irene Bok (ketenregisseur 'Valpreventie', Friese Preventieaanpak), Sybold de Boer (coalitietrekker 'Fitaal Wiis, Friese Preventieaanpak) en Nynke Benedictus (gemeente Heerenveen) gaven Harry Bevers een kijkje in de keuken van valpreventie en lieten hem zien hoe valpreventie kan helpen om de druk op de zorg te verlagen. Daarnaast werd tijdens dit bezoek ingezoomd op hoe de ketenaanpak in Fryslân is georganiseerd.
De Friese aanpak
In Fryslân worden alle gemeenten ondersteunt door de provinciale ketenregisseur valpreventie. De ketenaanpak valpreventie maakt onderdeel uit van de coalitie 'Fitaal Wiis'. De Friese gemeenten kiezen voor een brede(re) aanpak gezond ouder worden en richten zich niet alleen op valpreventie. Nynke Benedictus legde uit hoe de stakeholders, die betrokken zijn bij de vier stappen van de ketenaanpak (opsporing, screening, uitvoering, valpreventietraining en doorstroom naar structureel bewegen), een gemeentelijk netwerk vormen. Dit netwerk wordt ook benut om andere aandachtspunten rondom gezond ouder worden in kaart te brengen en ondersteuning te bieden. |
|
|
|
 |
| Heeft u onze app al? |
|
Met de lancering van de Friese Preventieaanpak App is het eenvoudiger dan ooit om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in gezondheid en welzijn in Fryslân. Of je nu beleidsmaker, zorgprofessional of bestuurder bent, de app biedt altijd en overal toegang tot relevante, lokale informatie – alleen van ons.
Download de app nu, zorg dat je altijd geïnformeerd blijft en ga in gesprek met je mede-professionals!
Download de app direct via de Google Play Store of de App Store.
Auteursrecht © 2025 Friese Preventieaanpak
|
|
|
|
|
|
